10 мая 2013 г.

Շուշիի ազատագրումը. Սեյրան Օհանյանի հիշողությունները

Մայիսյան եռատոների կապակցությամբ ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը մի շարք ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների հրավիրել էր ՀՀ ՊՆ վարչական համալիր հարցազրույցի: Ի թիվս այլ հարցերի նախարարը խոսել է նաև Շուշիի ազատագրման մասին:
«Շուշիի բերդաքաղաքը հզոր հենակետ էր հանդիսանում: Հինավուրց բերդաքաղաք, որը տեղակայված է բարձրավանդակում և այն ազատագրելը և քաղաքի շուրջը տեղակայված բոլոր բլուրների վրա տեղակայված արդբեջանական կրակակետերը, հենակետերը ոչնչացնելը այնքան էլ դյուրին գործ չէր:
Շուշիի ազատագրման գործընթացը սկսվեց դեռևս 1992 թվականի մարտ ամսից: Ասեմ, որ մենք այդ ողջ գործընթացը իրականացրեցինք ժամանակակից ռազմական գիտության պահանջների համաձայն: Նախապատրաստվել օպերացիայի նշանակում է ճիշտ հետախուզել հակառակորդին. ճիշտ հետախուզել նրա կազմը, նրա տեղակայման վայրերը, ուժերի և միջոցների համապատասխան հաշվարկներ իրականացնել, աշխատել և որոշել այն ուղիները որով մենք պետք է բարձրանայինք և ազատագրեինք:
Շուշիի օպերացիայի նախապատրաստման պատրաստականությունը սկզբնական շրջանում մայիսի 2-ն էր դրված, բայց եղանակի պատճառով այն հետաձգվեց և վերջնական ժամանակահատվածը մայիսի 7-ն էր, այնպես որ հատուկ չէինք պլանավորել մայիսի 8-ին ազատագրել Շուշին:
Օպերացիայի իրականացման համար ընտրվել էր 4 ուղղություն: Առաջինը հյուսիսային ուղղությունն էր: Դա գլխավոր հարվածի ուղղությունն էր, որի ղեկավարն էր Վալերի Չիչյանը: Երկրորդ՝ արևելյան, ուղղությունը կրում էր «այլ հարված» անունը, դա Շոշի ուղղությունն էր, որի ղեկավարը Ագու Կարապետյանն էր: Երրորդը հարավային ուղղությունը էր: Դա լայն շրջանցող հարված էր, որտեղ ղեկավարն էր Սամվել Բաբայանը և որին էլ հանձնարարությունն էր տրվել դուրս գալով Զառսլու, Իսագուր բնագիծը, վնասազերծել այդտեղ տեղակայված բոլոր կրակակետերը և, միևնույն ժամանակ, մարդասիրական միջանցք ապահովել խաղաղ բնակչության դուրս գալու համար: և, իհարկե, մյուս՝ հյուսիսարևմտյան, կարևոր ուղղություններից մեկը շեղող հարվածն էր, որտեղ ղեկավարը ես էի: Դա հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ տեղակայված բավականին բարձր բարձունքներն էին խիտ անտառապատ տեղանքում, որտեղ տեղակայված էին բավականին լուրջ ուժեր: Այդ շեղող հարվածով ուժերի մի մասը մենք պետք է տեղափոխեինք այդ ուղղությամբ, որպեսզի հնարավորություն լիներ Շուշիի բերդաքաղաքը ազատագրել:
Կարող եմ ասել, որ ճիշտ ժամանակին մենք կարողացանք կրակային խոցում իրականացնել և կրակային խոցման ազդեցության ներքո ուժերը միաժամանակ դուրս եկան, մեր հրամանատարները ստորաբաժանումների, ջոկատների հետ միասին կարողացան շարժվել:
Շուշիի բերդաքաղաքին մենք բոլորս ծանոթ ենք: Մագլցել այդ սարերը, ժայռերը, բարձրանալ իրենց բուն հենակետերը և ազատագրել քաղաքը բավականին բարդ գործ է: Բայց միևնույն ժամանակ դա մեզ հպարտություն է բերում, որովհետև մեր հրամանատարների ճիշտ ղեկավարման, իրենց հմտությունների, ունակությունների, մեր զինվորների արագ շարժվելու, նրանց անձնուրացության, մեկը մյուսին աջակցելու, փոխարինելու շնորհիվ մենք կարողացանք իրականացնել այդ խնդիրը: Իրականացրեցինք, որովհետև կար նվիրում յուրաքանչյուր զինվորականի մոտ: Իրականացրեցինք, որովհետև գիտակցաբար էինք մենք գնում դրան, գնում էինք ապահովելու Արցախի  ներքին խաղաղ կյանքն ու արարումը:
Շուշիի ազատագրմամբ մենք ավարտեցինք ԼՂ հանրապետության ներսի բոլոր կրակակետերի վնասազերծումը և պաշտպանության իրականացման, անվտանգության ապահովման հիմնական ուղղությունը տեղափոխվեց դեպի արտաքին շրջանակ, իսկ միակողմանի մտածելու շնորհիվ մենք կարողացանք նաև հետագայում տոնել հաղթանակներ:
Շուշիի ազատագրմամբ մենք կապ հաստատեցինք նաև մայր հայրենիքի՝ Հայաստանի, հետ: Լաչինի միջացնքի ազատագրումը շարունակությունն էր բոլոր այն կրակակետերի վնասազերծման, որոնք մեկուսացրել էին ԼՂՀ-ն Հայաստանից և այդ միջանցքի ստեղծմամբ էր, որ մենք կարողացանք հետագայում համակողմանի ապահովման բոլոր միջոցառումներն իրականացնել և վերջնական հաջողություն ունենալ»:

Իմ նյութը տեղ է գտել Aravot.am, Armenpress.am, 168.am, Henaran.am, Asekose.am կայքերում, ինչպես նաեւ Մեր բանակը Ֆեյսբուքյան էջում:

25 апреля 2013 г.

Ինչպես սիրեցի նրան…(մաս 1)


Սեպտեմբեր ամիսն էր,  բայց ստույգ չեմ կարող ասել, թե կոնկրետ որ օրն էր: Ընդամենը մի քանի օր էր անցել այն օրվանից, երբ ես համալսարան ոտք դրեցի որպես ուսանող: Ընկերոջս հետ նստած էինք դասի: Որոշեցինք վերջին դասը չնստել: Ընկերս առաջարկեց, որ իր երկու ծանոթ աղջիկների հետ ոտքով գնանք ԵՊՀ ու հետ գանք: Քանի որ ուրիշ պլաններ չունեի, համաձայնեցի: Ու այդ համաձայնությունը դարձավ այս պատմության սկիզբը:
Չնայած, որ ես նրա հետ նույն դպրոցում եմ սովորել, ես չեմ ճանաչել նրան և միայն այդ օրը ծանոթացանք: Առաջին տպավորությունը լավն էր: Հավանեցի, խելացի աղջիկ էր երևում: Այդ օրվանից հետո ես նրան տեսնում էի կամ ընդհանուր հոսքային դասերի ժամանակ, կամ դասամիջոցի ժամանակ միջանցքում:
Ահա եկավ առաջին կիսամյակի ավարտը, երբ մենք պետք է ընտրեինք մեր երկրորդ մասնագիտությունը և տեղափոխվեինք ուրիշ խմբեր:
Երբ նայում էի արդեն նոր ցուցակները, տեսա նրա անունը… Ընկերոջս հարցրեցի արդյոք դա նույն մա՞րդն է, ասաց հա: Մի տեսակ ներքին ուրախություն ապրեցի, որովհետև ուզում էի նրան ճանաչել:
Ձմեռային արձակուրդները վերջացան, սկսվեց նոր կիսամյակը և ես առաջին անգամ գնացի այդ խումբ դասի: Դասից հետո ամաչելով մոտեցա նրան և, քանի որ նա էր խմբի ավագը, խնդրեցի նրա բջջայինի համարը: Երեկոյան տանը նստած մտածում էի, թե ինչ պատրվակ հորինեմ, որ զանգեմ նրան: Մտածեցի ու հիշեցի… Ես չէի արտագրել դասացուցակը… Ըհն… Լավ առիթ է: Կզանգեմ, կհարցնեմ, համ էլ կխոսեմ հետը: Զանգեցի... Ցավոք սրտի համարն անհասանելի էր…
Ժամանակի ընթացքում մտերմացանք, սկսեցինք շատ շփվել, զանգել իրար, իրար հետ տուն գնալ դասից և այլն, և այլն: Ավարտվեց երկրորդ կիսամյակը և սկսեցին ամառային արձակուրդները: 3 ամիս չտեսա նրան… Միայն հեռախոսով կամ սոցիալական ցանցով էինք շփվում իրար հետ: Հիմա եմ հասկանում, թե ինչքան ծանր էին այդ ամիսները ինձ համար… 3 ամիս անց, դասերը սկսվելուց մի քանի օր առաջ, որոշեցինք խմբով հավաքվել: Առաջինը եկավ նա և խմբի աղջիկներից մեկը: Երբ մոտեցա նրանց, զգացի, որ ահավոր կարոտել եմ, ուզում էի գնայի, բարևեի, գրկեի ու համբուրեի: Բայց վախ անցավ միջովս. «Բա որ չհասկանա: Բա որ սխալ բան մտածի: Բա որ էլ չխոսա հետս…»:

Շարունակելի…

31 декабря 2012 г.

Աշոտ Իսրաելյանի ամանորյա շնորհավորական ուղերձը

Հարգելի հայրենակիցներ,

Ահա ավարտին է մոտենում եւս մեկ տարի: Հաշված ժամեր անց մենք բաժակների խրոխտ հարվածների, ՀՀ նախագահի, Կաթողիկոսի ուղերձների ներքո կներխուժենք 2013 թվական: Որոշեցի հետ չմնամ եւ հանդես գամ ուղերձով:
Այս տարին նշանակալից եղավ մի քանի առումներով: Նախ եւ առաջ մոտակա հարյուրամյակում այլեւս գոլդ օրեր չենք ունենա: Մենք կարող ենք հպարտ լինել, քանի որ տեսել ենք 01.01.01-ը, 02.02.02-ը, 03.03.03-ը, 04.04.04-ը, 05.05.05-ը, 06.06.06-ը, 07.07.07-ը, 08.08.08-ը, 09.09.09-ը, 10.10.10-ը (որն իմ հաջողության օրն է, բայց այդ օրը ես նստած մոդուլի համար էի պարապում), 11.11.11-ը եւ վերջապես 12.12.12-ը: Մենք նաեւ կարող ենք հպարտանալ, քանի որ դիմացանք աշխարհի վերջին: Հրից, կրակից, աստերոիդների եւ երկրաշարժների հարվածներից կենդանի մնացինք եւ այժմ դիմավորում ենք Նոր՝ 2013 տարին:
Այս տարին նաեւ նշանակալից եղավ մի քանի իրադարձություններով: Մաշտոցի պուրակի կրպակներից մինչեւ «Փակ» շուկայի հիմնահարց, արձանների կոտրվելու պատմությունից մինչեւ կուսաթաղանթներ, գոմեշից՝ պռեգոմեշ:
Այս տարին աշխույժ էր նաեւ քաղաքական հարցերում: Ամիսներով մենք հետեւցինք լեւոնածառուկյանական լինել, թե չլինելու (այս դեպքում առաջադրվել, թե չառաջադրվելու) դրամատիկ պոեմին՝ իր ողբերգական հանգուցալուծմամբ:
Ահագին ժամանակ մամուլը ողողված էր Սաֆարովի արտահանձնման եւ դրա հետ կապված բազմաթիվ նյութերով ու հայտարարություններով:
Սկիզբ դրվեց մի շատ կարեւոր ՝ Արցախի Հանրապետության ճանաչման երկար սպասված գործընթացին:
Չեմ ուզում լրիվ գրել, թե ինչ է եղել, ինչ չի եղել: Ընդհանուր առմամբ, կարելի է ասել, որ տարին ամփոփում ենք դրական արդյունքներով: Բացասական էլ կա, բայց, ըստ իս, դրականը գերակշռում է:

Սիրելի հայրենակիցներ, ընկերներ եւ բարեկամներ,

Գալիք տարում ձեզ մաղթում եմ առողջություն, երջանկություն, հաջողություններ կարիերայում: Միայնակ տղաներին մաղթում եմ գտնեն իրենց երկրորդ կեսին, նույնը մաղթում եմ նաեւ միայնակ աղջիկներին: Թող, որ բոլորիս գործերը առաջ գնան ժամացույցի մեխանիզմով եւ տիեզերանավի արագությամբ: Բոլոր ծառայող զինվորներին, պայմանագրայիններին եւ սպաներին մաղթում եմ խաղաղ եւ անփորձանք ծառայություն, իսկ զինվորներին նաեւ բարի վերադարձ: Եվ քանի որ աշխարհի վերջը հետաձգվեց մի քանի հազար տարով, օգտվենք այդ առիթից եւ ապրենք մեր կյանքը այնպես, ինչպես, որ ուզում ենք:

Շնորհավորում եմ բոլորիս Ամանորն ու Սուրբ ծնունդը: 


11 декабря 2012 г.

Экзорцизм. այն կետերից մեկը, որտեղ բախվում են կրոնը և գիտությունը


«Экзорци́зм»-ը սատանաների և այլ գերբնական ուժերի հեռացումն է դիվահար մարդու մարմնից աղոթքների և հատուկ ծիսակատարությունների միջոցով: «Экзорци́зм» երևույթը ունի երկար պատմություն, և շատ կրոնների և մշակույթների մեջ մեծ նշանակություն ունի:
Վերջերս համացանցում տեսա մի պատմություն և տեսանյութ նվիրված Անելիզա Միխել անունով մի աղջկա: Նա հայտնի է նրանով,որ իր կյանքի հիման վրա նկարահանվել է ֆիլմ՝ «Եմիլի Ռոուզի 6 դևերը»: Անելիզան ունեցել է հոգեկան շեղումներ 16 տարեկանից մինչև մահ: Տեսանյութի մեջ լսվում է, թե ինչպես են նրան «экзорци́зм»-ի ենթարկում:
Աղջկա մասին պատմության մեջ գրված է, որ բժիշկները կարծել են, թե նա տառապել է էպիլեպսիայով, սակայն ոչ մի բուժում փոփոխություն չի առաջացրել: Իսկ հոգևորականները համոզված էին, որ նրա մեջ բնակություն են գտել դևեր: Եվ այդ համոզմունով նրան ենթարկում են «экзорци́зм»-ի, որից հետո, նա մահանում է:
Այստեղ է, որ գիտությունը և կրոնը բախվում են: Բժիշկները համոզված լինելով, որ նա սովորական հիվանդ է դեղամիջոցներ են տալիս նրան, սակայն չի օգնում: Չի օգնում նաև հոգևորականի գործողությունը և աղջիկը մահանում է:
Շատ խառը և մութ պատմությունը է: Չի կարելի միանշանակ ասել, թե որ կողմն է սխալ և, որը ճիշտ: Դա նույնքան բարդ հարց է, որքան մարդը առաջացել է կապկից, թե Ադամից ու Եվայից: Եվ ոչ մի ընդհանրություն հնարավոր չէ գտնել, քանի որ նրանք երկուսն էլ ներկայացնում են խնդրի տրամագծորեն տարբեր բացատրություններ:
Այստեղ գոյություն ունի անհատի հավատի խնդիր: Եթե մարդ միանշանակ հավատում է կրոնին և բացառում է այլ տարբերակ, ապա նրա համար ընդունելի կլինի աղջկա դիվային հիվանդությունը: Իսկ ով այդքան էլ չի հավատում կրոնին, Աստծու գոյությանը և Աստվածաշնչին, նա կընդունի բժիշկների ասածը:
Համենայն դեպս դժվար թե մարդ այնպես հիվանդանա, որ խուսափի Հիսուսի նկարներից, հրաժարվի խմել օրհնված ջուր և կոտրի խաչերը: Նաև դժվար է հավատալ, որ մարդը նորմալ ուտելիքներից կհրաժարվի և միջատ ու կարիճներ կուտի:
Այս դեպքի կրոնական մոտեցումն էլ է կասկածի տեղիքներ տալիս: Ուղղակի անհասկանալի է, թե ինչպես կարող է մարդու մեջ 6 դև մտնել և ապրել:
       Այս առեղծվածը, երբեք չի բացահայտվի, այնպես ինչպես երկրի ծագումը, մարդկանց ծագումը և այլ նման հարցեր: